Check de facts

Wat is gender

Waar het bij je geslacht gaat over je lijf, gaat het bij gender over de verwachtingen en gedragen die in onze cultuur horen bij het zijn van een jongen of meisje. Het zijn de ideeën over hoe een jongen of een meisje zich zou moeten gedragen. 

Wat is transgender?

De term ‘transgender’ wordt vaak gebruikt als een verzamelnaam: het gaat dan om een groep mensen die onderling sterk van elkaar verschillen.
Het gaat om mensen die:

  • zich (meer) een meisje/vrouw voelen maar het lichaam hebben van een jongen/man. Of zich (meer) een jongen/man voelen maar het lichaam hebben van een meisje/vrouw.
  • zich zowel mannelijk als vrouwelijk voelen (beide).
  • zich tussen man en vrouw in voelen (er tussenin).
  • zich geen man en zich geen vrouw voelen (dus geen van beide).
  • de hokjes en ideeën over ‘man’ en ‘vrouw’ in deze samenleving gewoon te beperkt vinden en zichzelf daar niet in kunnen vinden (genderqueer).

Een deel van deze personen slikt hormonen of ondergaat één of meerdere operaties of heeft dat gedaan. Zo gaat het eigen lichaam meer passen bij de eigen genderidentiteit.

Zoals je ziet zijn transgenders een zeer diverse groep mensen. Ze hebben met elkaar gemeen dat hun genderidentiteit (het gevoel wie jij zelf bent) niet past bij de genderidentiteit die bij de geboorte is toegewezen. 

Transgender wordt soms niet als verzamelnaam gebruikt maar als een term voor diegenen die zich niet 100% man of 100% vrouw voelen.

 

 

Wat is genderidentiteit?

Met genderidentiteit wordt bedoeld: het gevoel of je een jongen, meisje of geen van beiden bent. Het gaat om je persoonlijke overtuiging over wie jij bent.
Er zijn verschillende mogelijkheden. Bijvoorbeeld:

  • Je voelt je een meisje.
  • Je voelt je een jongen.
  • Je voelt je een beetje meer een meisje dan een jongen.
  • Je voelt je een beetje meer een jongen dan een meisje.
  • Je voelt je zowel een meisje als een jongen.
  • Je voelt je in de ene situatie meer een jongen, in de andere meer een meisje.
  • Je weet niet of je je een meisje voelt of een jongen. Je voelt je gewoon een mens en dat is genoeg.

Je bent zelf de persoon die het beste kan bepalen wat jouw eigen identiteit is. Maar deskundigen kunnen jou hier wel bij helpen.

Wat is transseksualiteit?

Transseksuele jongeren zijn jongeren die zich helemaal niet thuis voelen in hun eigen lichaam. Hun genderidentiteit komt niet overeen met het lichaam waarmee ze zijn geboren. Zij hebben de diepe wens om hun lichaam te veranderen.

Het gaat met name om twee groepen:

  • Je bent een vrouw/meisje. Maar je hebt (nu nog) het lichaam van een man/jongen.
    Dit wordt ook wel transvrouw (MTF) genoemd.
  • Je bent een man/jongen. Maar je hebt (nu nog) het lichaam van een vrouw/meisje.
    Dit wordt ook wel transman(FTM) genoemd.

Vaak zijn transseksuelen zo ontevreden over het geslacht van hun lichaam, dat ze (gedeeltelijk) een medische behandeling willen. Ze gaan dan in transitie, zoals dat heet. Zo’n medische behandeling bestaat uit: gesprekken met een psycholoog, hormoontherapie, ‘real life fase’ (een transvrouw gaat dan helemaal als vrouw leven en een transman gaat dan helemaal als man leven) en operaties.

De term ‘transseksueel’ kan soms tot verwarring leiden: door dat het woord ‘seksueel’ er in zit, lijkt het net als of het te maken heeft met seksualiteit. Maar dat is niet het geval. Het gaat hier om identiteit: het gevoel van jouzelf over wie jij bent.

Wat is het verschil tussen transseksueel zijn en transgender zijn?

Transgender is een verzamelnaam: hiermee worden alle mensen bedoeld waarvoor de hokjes ‘man’ en ‘vrouw’ niet vanzelfsprekend zijn voor hun genderidentiteit. Er zijn transgenders die hun lichaam (gedeeltelijk of helemaal) willen veranderen zodat het meer past bij hoe zij zich voelen (in transitie gaan). Wanneer zij volledig in transitie gaan van het 'hokje' man naar het hokje vrouw, of andersom, dan worden zij ook wel transseksuelen genoemd. Er zijn daarnaast ook transgenders die niet in transitie willen gaan. Of je al dan niet een transitie wilt doorgaan, kan voor jezelf nog niet duidelijk zijn. Het is aan te raden om hiervoor hulp en advies te vragen bij Transvisie Zorg.

Wat is genderdysforie?

De meeste mensen twijfelen niet aan het feit dat ze man of vrouw zijn. We weten inmiddels al lang dat dit voor veel mensen toch helemaal niet gewoon is. Zij voelen zich anders, in elk geval geen gewone jongen of meisje, man of vrouw. Dit gevoel, dat je niet helemaal tevreden kunt zijn met je geboortegeslacht, noemen we genderdysforie. Er bestaat een conflict tussen de buitenkant en de binnenkant. Je bent niet (helemaal) gelukkig met het gender dat jij bij je geboorte toegewezen hebt gekregen.

Wat is travestie?

Travestie is het gekleed gaan als iemand van de ‘andere’ sekse: een man gaat dan gekleed als vrouw en een vrouw gaat dan gekleed als man. Het gaat niet om mensen die hun eigen lijf willen veranderen maar om mensen die het leuk of fijn vinden om zich (af en toe, regelmatig) anders te kleden. Sommige travestieten verkleden zich alleen in huiselijke kring, vaak ook zonder dat iemand anders in zijn of haar buurt dat weet. Maar er zijn ook travestieten die er duidelijk mee naar buiten komen. Travestie wordt steeds vaker crossdressing genoemd.

Wat is interseksueel zijn?

  • Buiten de mannenlijven en vrouwenlijven die we kennen bestaat er nog een groep lijven. Deze lijven kan je groeperen als intersekse lijven. Binnen deze groep zijn er veel variaties.
  • Bij interseksualiteit vertoont het lichaam zowel mannelijke als vrouwelijke kenmerken. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je een vagina en borsten hebt maar dat je XY-chromosomen hebt: XY-chromosomen horen meestal bij jongenslijven. Deze website gaat hier niet over. Voor meer informatie over interseksualiteit kan je kijken op deze website.
  • Interseksualiteit is iets anders dan transgender zijn. Transgender gaat over je genderidentiteit.

Vanaf welke leeftijd weet je of je transgender bent?

  • Een vaste leeftijd waarop iemand weet of hij of zij transgender is, bestaat niet. De een weet het al als 6–jarige leeftijd, de ander ontdekt het pas op 40-jarige leeftijd. Wel hebben de meeste transgenders vanaf jonge leeftijd een gevoel van ‘anders’ zijn.
  • Er zijn ook kinderen waarvan men denkt dat ze transgender zijn, maar later blijkt dit niet zo te zijn. Het zijn vaak jongens die later homoseksueel blijken te zijn en niet transgender.Dat is niet zo raar, want ook veel homo-, bi- en lesbische jongeren hebben vaak een gevoel van ‘anders’ zijn wanneer ze opgroeien. Het is op jonge leeftijd dan vaak ook nog niet duidelijk of deze jongeren homo-, bi- of lesbisch zijn en/of transgender zijn.

 

Hoeveel transgenders zijn er?

Dit is onderzocht in 2012 door Rutgers WPF: het kenniscentrum seksualiteit, en door het Sociaal Cultureel Planbureau. Uit hun onderzoeken blijkt:

  • 1 op de 250 personen zich identificeert als transgender.
  • Een groep mensen voelt zich zowel vrouw als man. De een voelt zich meer vrouw en een beetje man. De ander voelt zich meer vrouw, en een beetje man. Het is dan niet helemaal duidelijk of je een vrouw of man bent. Dit komt best vaak voor: 4,6 procent van de mannen en 3,2 procent van de vrouwen voelen zich psychisch evenveel man als vrouw.
  • Dat betekent dat in een klas met 30 leerlingen, gemiddeld ongeveer 1 leerling zit die zich niet duidelijk man of vrouw voelt. Zit je op een middelbare school met zo’n 1000 leerlingen? Dan zitten er op jouw school gemiddeld tussen de 32 en 46 leerlingen die zich nu of later niet helemaal man of niet helemaal vrouw voelen.
  • Tussen de 0,4 procent en 0.8 procent van de mensen die bij de geboorte als man is benoemd, voelt zich meer vrouw en overweegt om hiervoor operaties te ondergaan (transvrouwen) En tussen de 0,1 en 0,3 procent van de mensen die bij de geboorte als vrouw is benoemd, voelt zich meer man en overweegt om hiervoor operaties te ondergaan (transmannen).
  • Zit je op een middelbare school van ongeveer 1000 leerlingen? Dan zitten er op jouw school gemiddeld tussen 1 en 8 leerlingen die nu of later via een operatie van geslacht willen veranderen.

Hoe komt het dat iemand transgender is?

Veel wetenschappers gaan ervan uit dat het gevoel een meisje of een jongen te zijn, al ontstaat in de baarmoeder. In een deel van de hersenen (de hypothalamus) ligt waarschijnlijk vast of iemand zich later meer man of meer vrouw voelt. Hersenen en geslachtsorganen ontwikkelen zich op een ander moment in de zwangerschap. Hierdoor kan het bijvoorbeeld zo zijn dat de hersenen zich ontwikkelen tot meer een vrouwelijk brein terwijl het geslacht van de ongeboren baby (foetus) mannelijk wordt.

Wat is het verschil tussen homo- of bi-zijn en transgender-zijn?

  • Homoseksualiteit en transgender-zijn, zijn niet hetzelfde.
  • Transseksualiteit gaat over identiteit: wie ben jij? Voel je je meer een jongen of juist meer een meisje of allebei? Het gaat over genderidentiteit . Omdat man of vrouw zijn erg belangrijk wordt gevonden door veel mensen, willen andere mensen vaak graag van je weten of je een meisje of je een jongen bent. En ook de meeste jongeren zelf vinden het belangrijk om te weten: ben ik meer een vrouw of toch meer een man?
  • Homoseksualiteit gaat niet over man zijn of vrouw zijn. Maar het gaat over seksuele voorkeur: tot wie voel jij je aangetrokken? Op wie word je verliefd? Een jongen of een meisje? Of allebei?

Welke seksuele voorkeur hebben transgenders?

  • Transgenders kunnen net als andere mensen hetero, homo, lesbisch en bi zijn. Ook pan- seksueel, queer en aseksueel komt voor onder transgenders.
  • Als je van geslacht verandert, verander je voor je omgeving meestal van hetero naar homo of van homo naar hetero. Bijvoorbeeld: je bent met de geboorte benoemd als jongen. Toen je als jongen door het leven ging, viel je op meisjes. Je werd dan waarschijnlijk door anderen vaak gezien als ‘hetero’. Nu ga je door het leven als meisje en val je nog steeds op meisjes. Anderen zullen je nu eerder zien als ‘lesbisch’.
  • Het komt soms voor dat je voor je transitie op meisjes viel en dat je daarna meer op jongens valt of omgekeerd. Maar dit is meestal niet zo.

Komen transgenders alleen voor in het West-Europa en de Verenigde Staten?

Transseksualiteit, transgenders en travestie komen overal voor. Wel wordt er overal ter wereld anders mee omgegaan. In Zuid-Azië zijn bijvoorbeeld de ‘Hijra’ erg bekend: zij zijn geboren met het lijf van een jongen maar hebben een vrouwelijke identiteit. Zij worden vaak gezien als een soort ‘derde sekse’. Lees hier meer over onder hindoeïsme.

Waar kan ik meer lezen over transitie of geslachtsverandering?

Kijk dan op de website van het VU Medisch Centrum:
http://www.vumc.nl/afdelingen/zorgcentrum-voor-gender/